Naar de hoofdinhoud

Oefeningen/Verbale analogieën oefenen

Verbale analogieën oefenen

Verbale analogieën vragen je om een relatie tussen woorden te herkennen en diezelfde relatie op een nieuw woordpaar toe te passen: A staat tot B als C staat tot …

Gratis: 10 oefenvragen per vraagtype, van heel makkelijk naar heel moeilijk, plus de niveauscan. Volledige toetsen en onbeperkt oefenen zitten in Compleet.

Zelfstandig ontwikkelde oefentoets, geen officiële selectieafname.

Wat is dit onderdeel?

De vorm is: A staat tot B zoals C staat tot ? Je moet tegenstellingen, deel-geheel, oorzaak-gevolg, beroep-werkplek en andere woordrelaties snel herkennen, en precies dezelfde relatie in dezelfde richting toepassen. Dit is het hart van wat in assessmentrapporten verbaal redeneren of verbaal inzicht heet, en het komt terug in vrijwel elke capaciteitentest waarin taal een rol speelt.

Uitlegvideo

In een paar minuten zie je hoe je dit soort vragen aanpakt, met een oefenvraag aan het eind. De video is ook zonder geluid te volgen.

Verbale analogieën: vind de relatie2:33 min
Uitgeschreven tekst van de video

Boek staat tot bladzijde, als trein staat tot… welk woord past hier? Met één vaste zin vind je de relatie tussen twee woorden.

De truc is een relatiezin. Bedenk hoe de eerste twee woorden met elkaar te maken hebben, en zeg dat in een korte zin. Een bladzijde is een deel van een boek. Gebruik nu precies dezelfde zin voor het tweede paar: een… is een deel van een trein. Een station niet, een spoor niet, een conducteur ook niet. Alleen een wagon is een deel van een trein.

Veel analogieën gebruiken dezelfde soorten relaties. Deel en geheel: wiel en fiets. Tegenstelling: warm en koud. Functie: met een schaar kun je knippen. Soort en groep: een appel is fruit. Oorzaak en gevolg: regen geeft plassen. Beroep en gereedschap: een kok gebruikt een mes. Materiaal en product: van hout maak je een tafel. En dier en verblijf: een bij woont in een korf. Herken je het type, dan weet je welke zin je zoekt.

Vogel staat tot nest, als bij staat tot… Een vage zin helpt je niet: een vogel heeft iets met een nest. Dan passen honing, bloem en korf allemaal een beetje. Maak de zin precies: een vogel woont in een nest. Waar woont een bij? In een korf. Hoe preciezer de zin, hoe minder opties overblijven.

Let ook op de richting. Hout staat tot tafel, als wol staat tot… Van hout maak je een tafel. Dus: van wol maak je een… trui. Schaap lijkt ook te passen, want wol komt van een schaap. Maar dat is de omgekeerde richting. Het tweede paar moet in dezelfde volgorde staan als het eerste.

Zo pak je het aan. Maak een zin van het eerste paar. Maak die zin zo precies mogelijk. Pas dezelfde zin toe op het tweede paar. Controleer de richting. En streep opties weg die zeker niet passen. Twijfel je tussen twee woorden? Maak je zin preciezer. Er bestaan meer soorten relaties. Dit zijn hulpmiddelen, geen garantie.

Probeer het nu zelf. Piloot staat tot vliegtuig, als kapitein staat tot… Welk woord past? Je hebt acht seconden.

Maak de zin: een piloot bestuurt een vliegtuig. Wat bestuurt een kapitein? Geen haven, geen matroos, geen zee. Een kapitein bestuurt een schip.

Relaties herkennen begint met oefenen. Oefen verder op Capaciteitkompas.nl.

Voorbeelden met uitleg

Bekijk hoe zo’n opgave eruitziet en welke regel erachter zit. Daarna kun je zelf oefenvragen maken.

Uitleg analogie Hand tot Vinger als Voet tot Teen (deel-geheel) - Capaciteitkompas
Uitleg analogie Hand tot Vinger als Voet tot Teen (deel-geheel)
Uitleg analogie Boom tot Blad als Boek tot Bladzijde (deel-geheel) - Capaciteitkompas
Uitleg analogie Boom tot Blad als Boek tot Bladzijde (deel-geheel)
Uitleg analogie Hond tot Dier als Roos tot Bloem (categorie) - Capaciteitkompas
Uitleg analogie Hond tot Dier als Roos tot Bloem (categorie)
Uitleg analogie Pen tot Schrijven als Schaar tot Knippen (functie) - Capaciteitkompas
Uitleg analogie Pen tot Schrijven als Schaar tot Knippen (functie)
Uitleg analogie Groot tot Klein als Snel tot Langzaam (tegenstelling) - Capaciteitkompas
Uitleg analogie Groot tot Klein als Snel tot Langzaam (tegenstelling)
Uitleg analogie Dag tot Nacht als Warm tot Koud (tegenstelling) - Capaciteitkompas
Uitleg analogie Dag tot Nacht als Warm tot Koud (tegenstelling)
Uitleg getalanalogie 2 tot 6 als 5 tot 15 (keer 3) - Capaciteitkompas
Uitleg getalanalogie 2 tot 6 als 5 tot 15 (keer 3)
Uitleg getalanalogie 3 tot 9 als 4 tot 16 (kwadraat) - Capaciteitkompas
Uitleg getalanalogie 3 tot 9 als 4 tot 16 (kwadraat)
Uitleg getalanalogie 10 tot 5 als 8 tot 4 (gedeeld door 2) - Capaciteitkompas
Uitleg getalanalogie 10 tot 5 als 8 tot 4 (gedeeld door 2)

Zo ziet een opgave eruit

Hieronder staan drie verbale analogieën met de volledige uitwerking erbij. Ze lopen op in moeilijkheid en zijn bedoeld om te laten zien hoe je zo'n opgave aanpakt, niet alleen wat het juiste antwoord is. Probeer hem eerst zelf en klap daarna de uitwerking open.

Voorbeeld 1

Basis

Welk woord maakt de analogie kloppend?

arts : ziekenhuis = docent : ?

  1. Aleerling
  2. Bschool
  3. Clesboek
  4. Dexamen
Toon uitwerking

Juiste antwoord: B

De kunst bij analogieën is om het verband eerst in een korte zin te vatten voordat je naar de opties kijkt. Hier is dat: een arts werkt in een ziekenhuis. Dat is een verband tussen beroep en werkplek.

Pas je diezelfde zin toe op een docent, dan is het antwoord school. De andere opties horen wel bij het onderwijs, maar ze vullen een ander verband in: een leerling is geen werkplek, en een lesboek en een examen zijn gereedschap en uitkomst. Precies dat is waar afleiders op mikken, namelijk woorden uit het juiste onderwerp maar met de verkeerde relatie.

Voorbeeld 2

Gevorderd

Welk woord maakt de analogie kloppend?

kompas : richting = thermometer : ?

  1. Awarmte
  2. Bweer
  3. Ctemperatuur
  4. Dkwik
Toon uitwerking

Juiste antwoord: C

Een kompas meet richting, dus het verband is instrument en de grootheid die het meet. Een thermometer meet temperatuur, en dat is het antwoord.

Warmte lijkt hier bedrieglijk veel op, en dat is niet toevallig. Warmte is een natuurkundig verschijnsel, temperatuur is de grootheid waarin je het uitdrukt; een thermometer geeft die grootheid weer. Kwik is het middel waarmee sommige thermometers werken, vergelijkbaar met de naald in een kompas. Bij analogieën loont het om de bijna-goede optie hardop te toetsen aan je eigen zin.

Voorbeeld 3

Pittig

Welk woord maakt de analogie kloppend?

druppel : plas = vonk : ?

  1. Ahitte
  2. Blucifer
  3. Crook
  4. Dbrand
Toon uitwerking

Juiste antwoord: D

Een druppel is het kleine begin waaruit een plas ontstaat. Het verband gaat dus over schaal en gevolg: iets kleins dat uitgroeit tot iets veel groters van dezelfde soort.

Een vonk die uitgroeit wordt een brand. Een lucifer is juist de oorzaak vóór de vonk, rook is een bijproduct en hitte is een eigenschap, geen uitgegroeide versie. Bij dit type analogie is de valkuil dat je blijft hangen in het thema vuur en dan het eerste woord kiest dat daarbij past.

Deze opgaven komen uit dezelfde vraagbank als de oefensets hierna. Hoe die vragen gemaakt en gecontroleerd worden, en wat er bij die controle misging, staat in onze verantwoording over de vraagbank.

Start een set

Gratis: 10 vragen, van heel makkelijk naar heel moeilijk. Met Compleet oefen je onbeperkt verder.

Verbale analogieën10 gratis

De relatie in een woordpaar toepassen op een tweede woordpaar.

Tips om beter te worden

  • Formuleer de relatie in één zin voordat je naar de opties kijkt.
  • Pas op voor antwoorden die thematisch passen maar de relatie missen.
  • Let op de richting: monteur – werkplaats is iets anders dan werkplaats – monteur.
  • Train woordrelaties apart, dat versterkt analogieën direct.
  • Werk eerst nauwkeurig, daarna sneller; gokken kost vaak meer tijd.

Veelgestelde vragen

Wat zijn verbale analogieën?

Verbale analogieën zijn vragen waarbij je een relatie tussen woorden moet doorzien en toepassen op een nieuw paar. Ze meten verbaal redeneren, niet algemene kennis alleen.

Komen er ook analogieën met twee open plekken?

In sommige tests wel: dan ontbreken twee woorden en kies je een combinatie. Op Capaciteitkompas oefen je nu analogieën met één open plek; bij Woordrelaties kies je daarnaast het woordpaar met dezelfde relatie.

Helpt oefenen echt bij analogieën?

Ja. Door veel voorkomende relatietypen te herkennen (synoniem, antoniem, deel-geheel, functie) los je sneller en met minder twijfel op, dat is precies wat tijdsdruk beloont.

Komt voor in deze beroepsroutes

Meer uitleg

Andere oefenonderdelen

Of ga terug naar alle vraagtypes of oefenen per beroep.