Logisch redeneren gaat over geldige conclusies trekken uit voorwaarden: wat volgt uit een als-dan-regel, en welk gevolg past bij welke oorzaak?
Gratis: 5 oefenvragen per vraagtype + onbeperkte niveauscan. Volledige toetsen en onbeperkt oefenen zitten in Compleet.
Zelfstandig ontwikkelde oefentoets, geen officiële selectieafname.
Wat is dit onderdeel?
Dit onderdeel omvat als-dan-redeneringen, oorzaak-gevolg-verbanden en ordeningsvraagstukken. Je leert valse conclusies herkennen en alleen afleiden wat werkelijk uit de gegeven informatie volgt, zonder aannames van buiten. In de praktijk heet dit ook wel deductief of kritisch redeneren, en het is het onderdeel dat het vaakst terugkomt bij toetsen die een werk- en denkniveau moeten inschatten.
Voorbeelden met uitleg
Bekijk hoe zo’n opgave eruitziet en welke regel erachter zit. Daarna kun je zelf oefenvragen maken.
Uitleg logisch redeneren syllogisme: alle katten zijn dieren, alle dieren ademen, conclusie alle katten ademen
Voorbeeldopgaven
Zo ziet een opgave eruit
Hieronder staan drie redeneeropgaven met de volledige uitwerking erbij. Ze lopen op in moeilijkheid en zijn bedoeld om te laten zien hoe je zo'n opgave aanpakt, niet alleen wat het juiste antwoord is. Probeer hem eerst zelf en klap daarna de uitwerking open.
Voorbeeld 1
Basis
Welke conclusie volgt met zekerheid uit deze twee gegevens?
Alle koeriers van dit bedrijf rijden elektrisch. Sommige medewerkers zijn koerier.
AAlle medewerkers rijden elektrisch.
BGeen enkele medewerker rijdt op benzine.
CSommige medewerkers rijden elektrisch.
DAlle elektrische rijders zijn koerier.
Toon uitwerking
Juiste antwoord: C
Bij dit soort opgaven is de vraag niet wat waarschijnlijk is, maar wat onvermijdelijk volgt uit precies wat er staat. Sommige medewerkers zijn koerier, en van koeriers weten we zeker dat ze elektrisch rijden. Over die groep kun je dus met zekerheid zeggen dat ze elektrisch rijdt, en verder gaat de zekerheid niet.
De overige opties gaan allemaal een stap te ver. Over medewerkers die geen koerier zijn is niets gezegd, dus je weet niet of ze elektrisch of op benzine rijden. En dat alle koeriers elektrisch rijden betekent niet dat het omgekeerd ook zo is: er kunnen prima elektrische rijders zijn die iets anders doen. Die omkering is de meest gemaakte fout in logische opgaven.
Voorbeeld 2
Gevorderd
Wat volgt hieruit?
Als de melding rood kleurt, wordt de lijn stilgelegd. De lijn is niet stilgelegd.
ADe melding kleurde rood.
BDe lijn had stilgelegd moeten worden.
CHieruit volgt niets met zekerheid.
DDe melding kleurde niet rood.
Toon uitwerking
Juiste antwoord: D
De eerste zin belooft: rood betekent stilleggen. Als de lijn niet is stilgelegd, kan de melding dus niet rood geweest zijn, want dan zou de lijn wél zijn stilgelegd. Daarmee kan de melding niet rood geweest zijn.
Let op wat je hier niet mag afleiden. De regel zegt alleen wat er gebeurt bij rood; hij zegt niets over andere redenen om de lijn stil te leggen. Uit een stilgelegde lijn had je dus níet mogen concluderen dat de melding rood was. Redeneren van gevolg naar oorzaak werkt alleen in deze ene richting, en dat onderscheid is precies waar dit type vraag op test.
Voorbeeld 3
Pittig
Wie begint als eerste aan de dienst?
Bo begint later dan Ali. Cem begint eerder dan Ali. Dana begint later dan Bo.
ACem
BAli
CBo
DDana
Toon uitwerking
Juiste antwoord: A
Volgordevragen los je het snelst op door de namen op een denkbeeldige lijn te zetten in plaats van de zinnen los te lezen. Uit de eerste twee zinnen volgt Cem, dan Ali, dan Bo. De derde zin zet Dana achter Bo.
De hele volgorde is dus Cem, Ali, Bo, Dana, en Cem begint als eerste. Bij drie of meer gegevens is opschrijven bijna altijd sneller dan het in je hoofd houden, ook al voelt dat als tijdverlies. De vragen worden vaak zo gebouwd dat één omgekeerd gelezen zin je hele antwoord kantelt.
Deze opgaven komen uit dezelfde vraagbank als de oefensets hierna. Hoe die vragen gemaakt en gecontroleerd worden, en wat er bij die controle misging, staat in onze verantwoording over de vraagbank.
Direct oefenen
Start een set
Gratis: 5 vragen per type hieronder. Onbeperkt oefenen zit in Compleet.
Oorzaak en gevolg5 gratis
Verbanden tussen gebeurtenissen.
Als-dan-redeneringen5 gratis
Voorwaarden en consequenties.
Tips om beter te worden
Vertaal zinnen naar ‘als P, dan Q’ voordat je antwoordt.
Onthoud: ‘als P dan Q’ zegt niets over wat geldt als P niet waar is.
Bij oorzaak-gevolg: check of het verband noodzakelijk is of alleen plausibel.
Vermijd antwoorden die ‘klinken als waar’ maar niet uit de premissen volgen.
Oefen kort en vaak, logica verbetert door herhaling van valkuilen.
Veelgestelde vragen
Wat valt onder logisch redeneren in een capaciteitentest?
Vaak als-dan-redeneringen, conclusies uit premissen, en soms oorzaak-gevolg. Het gaat om geldig redeneren, niet om vakkennis of meningen.
Hoe voorkom ik veelgemaakte logicafouten?
Schrijf de voorwaarde expliciet op, scheid wat gegeven is van wat je mag concluderen, en wantrouw antwoorden die extra aannames nodig hebben.
Is dit hetzelfde als abstract figuurredeneren?
Nee. Figuurreeksen zijn visueel-abstract; logisch redeneren hier is vooral verbaal-conditioneel (als-dan, oorzaak-gevolg). Beide trainen wel systematisch denken.
