Naar de hoofdinhoud

Oefeningen/Rekenvaardigheid oefenen

Rekenvaardigheid oefenen

Bij rekenvaardigheid draait het om kaal, snel rekenen zonder ingekleed verhaal: optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, breuken, procenten en de juiste volgorde van bewerkingen.

Uitleg en voorbeelden op deze pagina zijn gratis. Oefensets voor dit onderdeel horen bij Compleet. Gratis proberen kan met de niveauscan en de proefsets van andere vraagtypen.

Zelfstandig ontwikkelde oefentoets, geen officiële selectieafname.

Wat is dit onderdeel?

Rekenvaardigheid (ook wel hoofdrekenen of numerieke basisvaardigheid) toetst of je zonder rekenmachine snel en foutloos met getallen kunt werken. Anders dan bij numeriek redeneren zit de moeilijkheid niet in het verhaal, maar in tempo en nauwkeurigheid: de bewerking staat er kaal, en jij moet vlot de juiste uitkomst vinden. Het is een bouwsteen onder bijna elk numeriek onderdeel en komt terug in assessments, opleidingstoetsen en selecties voor onder meer politie en defensie.

Uitlegvideo

In een paar minuten zie je hoe je dit soort vragen aanpakt, met een oefenvraag aan het eind. De video is ook zonder geluid te volgen.

Hoofdrekenen: zo reken je sneller en foutloos2:10 min
Uitgeschreven tekst van de video

Achtenveertig keer vijfentwintig. Kun jij dat uit je hoofd? Met een paar vaste trucs reken je sneller, zonder rekenmachine.

Begin met splitsen. Zevenenveertig plus achtendertig is lastig in één keer. Splits achtendertig in dertig en acht. Zevenenveertig plus dertig is zevenenzeventig. Plus acht is vijfentachtig. Twee makkelijke stappen in plaats van één moeilijke.

Soms is afronden handiger. Honderdnegenennegentig keer vier? Reken met tweehonderd: tweehonderd keer vier is achthonderd. Je hebt één keer vier te veel gerekend, dus haal vier eraf. Het antwoord is zevenhonderdzesennegentig. Bij aftrekken werkt het ook: drieënzestig min negenentwintig is drieënzestig min dertig, plus één. Dat is vierendertig.

Terug naar de vraag van het begin: achtenveertig keer vijfentwintig. Splits achtenveertig in twaalf keer vier. Vier keer vijfentwintig is precies honderd. Dan blijft over: twaalf keer honderd, en dat is twaalfhonderd. Zoek dus naar getallen die samen een rond getal maken.

Procenten reken je het makkelijkst via tien procent. Vijftien procent van tweehonderdveertig? Tien procent is delen door tien: vierentwintig. Vijf procent is de helft daarvan: twaalf. Samen is dat zesendertig. Zo maak je bijna elk percentage.

Zo pak je het aan. Splits getallen in handige delen. Rond af en corrigeer. Zoek handige paren. Reken procenten via tien procent. En controleer je antwoord met een snelle schatting. Foutloos gaat vóór snel. Er zijn meer trucs: gebruik wat voor jou snel én betrouwbaar werkt.

Probeer het nu zelf. Hoeveel is vijfendertig procent van tachtig? Je hebt acht seconden.

Tien procent van tachtig is acht. Dertig procent is drie keer acht: vierentwintig. Vijf procent is de helft van acht: vier. Samen is dat achtentwintig.

Snel rekenen begint met oefenen. Oefen verder op Capaciteitkompas.nl.

Voorbeelden met uitleg

Bekijk hoe zo’n opgave eruitziet en welke regel erachter zit. Daarna kun je zelf oefenvragen maken.

Uitleg rekenvaardigheid 8 plus 6 maal 5: eerst 6 maal 5 is 30, dan 8 plus 30 is 38 (volgorde van bewerkingen) - Capaciteitkompas
Uitleg rekenvaardigheid 8 plus 6 maal 5: eerst 6 maal 5 is 30, dan 8 plus 30 is 38 (volgorde van bewerkingen)

Zo ziet een opgave eruit

Hieronder staan drie rekenopgaven met de volledige uitwerking erbij. Ze lopen op in moeilijkheid en zijn bedoeld om te laten zien hoe je zo'n opgave aanpakt, niet alleen wat het juiste antwoord is. Probeer hem eerst zelf en klap daarna de uitwerking open.

Voorbeeld 1

Basis

Wat is de uitkomst?

8 + 6 × 5 = ?

  1. A38
  2. B70
  3. C58
  4. D40
Toon uitwerking

Juiste antwoord: A

De verleiding is om gewoon van links naar rechts te lezen: 8 plus 6 is 14, keer 5 is 70. Maar vermenigvuldigen gaat vóór optellen, dus je rekent eerst 6 keer 5.

Dat is 30, en daar tel je de 8 bij op: 38. De 70 staat er niet toevallig tussen, want dat is precies de fout die je maakt als je de volgorde negeert. Wie de regel 'keer en gedeeld eerst, dan plus en min' vast in het hoofd heeft, pikt dit soort valstrikken er meteen uit.

Voorbeeld 2

Gevorderd

Hoeveel is dit?

25% van 240 = ?

  1. A48
  2. B60
  3. C72
  4. D80
Toon uitwerking

Juiste antwoord: B

25 procent is een kwart, en een kwart vind je door twee keer te halveren. De helft van 240 is 120, en de helft daarvan is 60.

Bij kale procentsommen loont het bijna altijd om via handige tussenstappen te werken in plaats van met de formule. 10 procent (deel door tien), 1 procent (deel door honderd), de helft en een kwart zijn de bouwstenen waarmee je vrijwel elk rond percentage snel in elkaar zet.

Voorbeeld 3

Pittig

Vereenvoudig de breuk zo ver mogelijk.

18 / 24 = ?

  1. A2/3
  2. B3/4
  3. C6/8
  4. D9/12
Toon uitwerking

Juiste antwoord: B

Je zoekt het grootste getal waardoor zowel 18 als 24 deelbaar is. Dat is 6: 18 gedeeld door 6 is 3, en 24 gedeeld door 6 is 4. De breuk wordt dus 3/4.

De opties 6/8 en 9/12 zijn dezelfde waarde, maar niet zo ver mogelijk vereenvoudigd, en juist daar zit de valstrik. 'Zo ver mogelijk' betekent dat er geen getal meer is dat in teller én noemer past. Blijf delen tot dat lukt, dan kies je niet per ongeluk een tussenstap.

Deze opgaven komen uit dezelfde vraagbank als de oefensets hierna. Hoe die vragen gemaakt en gecontroleerd worden, en wat er bij die controle misging, staat in onze verantwoording over de vraagbank.

Start een set

Dit onderdeel hoort bij Compleet: onbeperkt oefenen, elke set loopt op van makkelijk naar lastig.

Rekenvaardigheid (hoofdrekenen)Compleet

Snel en kaal rekenen zonder hulpmiddelen: bewerkingen, breuken, procenten, machten.

Compleet

Tips om beter te worden

  • Vermenigvuldigen en delen gaan vóór optellen en aftrekken.
  • Reken procenten via handige stukken: 10%, 1%, de helft en een kwart.
  • Ken je tafels en de kwadraten tot 20; dat scheelt de meeste tijd.
  • Schat de orde van grootte voordat je precies rekent.
  • Gebruik kladpapier voor tussenstappen; een rekenmachine mag niet.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil met numeriek redeneren?

Rekenvaardigheid is kaal rekenen (bijvoorbeeld 8 + 6 × 5), terwijl numeriek redeneren dezelfde bewerkingen in een context of verhaal verpakt. Rekenvaardigheid is de basisvaardigheid daaronder.

Mag ik een rekenmachine gebruiken?

Nee. Dit onderdeel meet juist hoofdrekenen onder tijdsdruk. Kladpapier voor tussenstappen is wel toegestaan.

Is dit onderdeel gratis te proberen?

De uitleg en voorbeeldopgaven op deze pagina zijn gratis. Oefensets voor dit onderdeel horen bij Compleet. Gratis proberen kan met de niveauscan en de proefsets van cijferreeksen, letterreeksen, woordrelaties en andere vraagtypen.

Komt voor in deze beroepsroutes

Meer uitleg

Andere oefenonderdelen

Of ga terug naar alle vraagtypes of oefenen per beroep.